Rente

Rente of int(e)rest is een vergoeding die iemand ontvangt voor het uitlenen van zijn of haar geld. Een bekende vorm is de rente die consumenten ontvangen of betalen op een rekening bij een bank.

De hoogte van de rente heeft direct invloed op de economie van een land. Is de rente hoog, dan zullen bedrijven minder geld lenen om te investeren. Is de rente laag, dan wordt het voor bedrijven makkelijker om te investeren. Door een renteverlaging wordt de economie dus gestimuleerd. Vaak ziet men dat spaarders dan gaan beleggen. Ook de woningmarkt ondergaat de invloed van de rentevoet. Naarmate de rente lager is, zal de (aspirant-)huizenkoper immers gemakkelijker een hypotheek kunnen afsluiten, of zich een hogere hypotheek kunnen veroorloven.

Reële rente

In tijden van hoge inflatie zal ook de rente hoger zijn dan anders. Dat betekent onder meer dat een kapitaalverstrekker het uitgezette kapitaal ziet aangroeien (door de rente) maar het tegelijk ziet krimpen (door de geldontwaarding). Om te kunnen bepalen wat per saldo het effect is, hanteert men het begrip “reële rente”: het rentepercentage waarvan het inflatiepercentage is afgetrokken.

nominale rente -/- inflatie = reële rente

Stel dat de nominale rente 7% per jaar bedraagt en de jaarlijkse inflate 2%: de reële rente komt dan uit op (ongeveer) 5%. Dit is echter een vuistregel.

Het extra geld dat de rente oplevert, is door inflatie ook in waarde verminderd. Dat betekent dat de reële rente lager is dan nominale rente minus inflatie.

De exacte berekening van de reële rente verloopt als volgt. De reële rente, de nominale rente en de (verwachte) jaarlijkse inflatie worden achtereenvolgens aangeduid met rr, nr en i. De waarden van deze drie grootheden worden uitgedrukt in een percentage. Er bestaat nu het volgende verband:

( 1 + nr ) = ( 1 + rr ) * ( 1 + i )

Stel dat de nominale rente 7% per jaar bedraagt en de jaarlijkse inflate 2%. Dan geldt de volgende berekening:

(1 + 0,07) = (1 + rr) * (1 + 0,02)

(1 + 0,07) / (1 + 0,02) = (1 + rr)

(1 + rr) = 1,07 / 1,02 = 1,04902

rr = 0,04902

De reële rente is dus 0,04902, oftewel 4,902%.

Samengestelde rente

Er bestaat een anekdote over Albert Einstein, die op de vraag of hij een achtste wereldwonder kon noemen, zou hebben geantwoord: “Ja, de samengestelde intrest.” Dit verschijnsel, ook wel rente-op-rente genoemd, houdt in dat over de rente die op een kapitaal wordt gekweekt, maar die niet wordt opgenomen, ook weer rente wordt betaald. Daardoor groeit het kapitaal niet lineair, maar volgens een steeds stijgende curve (licht exponentieel).

Een hulpmiddel om het effect van de samengestelde intrest te berekenen, is de 72-regel, die aangeeft hoe lang het (bij benadering) duurt voordat een bedrag verdubbelt:

rentepercentage * jaren = (ongeveer) 72

Als de rente 4% bedraagt, duurt het ongeveer 18 jaar voordat een bedrag vertweevoudigd is; bij 6% zijn hiervoor circa 12 jaren nodig. Enkelvoudige intrest wordt daarentegen alleen over het oorspronkelijke kapitaal berekend.

Bron van (delen van) dit artikel is Wikipedia.